Kennisbank

Onderzoek: Schadelijk alcoholgebruik hangt samen met een grotere kans op partnergeweld

13 augustus 2026

Een nieuwe systematische review en meta-analyse laat zien dat schadelijk alcoholgebruik door plegers samenhangt met een grotere kans op partnergeweld. Volgens de onderzoekers onderstrepen de resultaten het belang van aandacht voor alcoholgebruik binnen de preventie en aanpak van partnergeweld.

Voor de review analyseerden Australische onderzoekers 21 nationale en lokale studies uit landen met een hoog inkomen. In totaal waren hierbij 76.736 volwassenen betrokken. Alle onderzochte deelnemers hadden een heteroseksuele partnerrelatie.

Onder schadelijk alcoholgebruik vielen onder meer een alcoholstoornis, alcoholafhankelijkheid en patronen van binge of zwaar drinken. De onderzoekers keken zowel naar partnergeweld van mannen tegen vrouwen als naar partnergeweld van vrouwen tegen mannen.

Wat blijkt uit het onderzoek?

Schadelijk alcoholgebruik door de pleger was geassocieerd met hogere odds op partnergeweld:

Bij partnergeweld van mannen tegen vrouwen waren de odds 41% hoger.
Bij partnergeweld van vrouwen tegen mannen waren de odds 15% hoger.

Bij mannen bleken een alcoholstoornis, alcoholafhankelijkheid en binge of zwaar drinken sterker samen te hangen met geweld tegen hun vrouwelijke partner dan de frequentie waarmee zij alcohol dronken of andere metingen van problematisch alcoholgebruik.

Bij vrouwen was het verband tussen schadelijk alcoholgebruik en geweld tegen hun mannelijke partner sterker in studies met een landelijke steekproef dan in lokale studies. Ook maakte de manier waarop alcoholgebruik werd gemeten verschil voor de gevonden associatie.

Samenhang is niet hetzelfde als oorzaak

De onderzoekers spreken nadrukkelijk over een associatie. De resultaten laten zien dat schadelijk alcoholgebruik en partnergeweld vaker samen voorkomen, maar bewijzen niet dat alcoholgebruik op zichzelf het geweld veroorzaakt.

Ook is het belangrijk om oog te houden voor de reikwijdte van het onderzoek. De review richtte zich uitsluitend op volwassenen in heteroseksuele relaties in landen met een hoog inkomen. De resultaten kunnen daarom niet zonder meer worden vertaald naar alle relaties en bevolkingsgroepen.

Wel laat het onderzoek zien hoe belangrijk het is dat professionals alert zijn op de mogelijke samenhang tussen middelengebruik en partnergeweld. De onderzoekers adviseren om alcoholgerichte strategieën te integreren in preventie- en interventieprogramma’s rond partnergeweld.

Daarbij blijft het van belang om beide problemen zorgvuldig te onderzoeken. Alcoholgebruik is geen excuus voor geweld en neemt de verantwoordelijkheid van de pleger niet weg. Wanneer er sprake is van zowel middelenproblematiek als partnergeweld, vraagt dit om aandacht voor het alcoholgebruik én voor het geweld en de veiligheid binnen de relatie.

Training 'Huiselijk geweld en verslaving'

Hoe verhouden middelengebruik en huiselijk geweld zich tot elkaar? En hoe kun je als professional plegers bevragen over zowel het geweld als het middelengebruik?

In september organiseert Drakentemmers de live online training Huiselijk geweld en verslaving op twee niveaus:

Tijdens de training door Dr. Eric Blaauw verdiep je je in de samenhang tussen huiselijk geweld en verslaving en krijg je handvatten om plegers te bevragen over het geweld en middelengebruik.