Bij het inzetten van een gespecialiseerd trauma- en gehechtheidsbehandelaar komt ook altijd het vraagstuk van financiering kijken. Uit welke financieringspot kan trauma- en gehechtheidsbehandeling worden betaald?
De behandelaar (of zijn/haar organisatie) moet zelf over de contracten beschikken voor financiering van de hulp. Behandeling van volwassenen gaat via de Zorgverzekeringswet, behandeling van kinderen via de Jeugdwet.
Behandeling wordt op de volgende manier gefinancierd:
- Behandeling van kinderen en ouders in hun ouderrol (jeugdhulp, jeugd GGZ) wordt betaald vanuit de Jeugdwet, via contracten vanuit gemeenten en uitgevoerd door instellingen voor jeugdhulp/jeugd GGZ of zelfstandig gevestigde behandelaren. Per gemeente verschilt de manier waarop zij voorzien in behandeling van kinderen in de opvang. Het kan gaan om fte-financiering, individuele financiering per kind op basis van een verwijzing naar een door de gemeente gecontracteerde instelling voor specialistische jeugdhulp, of financiering van behandeling via lokale jeugdteams.
- Behandeling van volwassenen voor eigen psychische problematiek (volwassenen GGZ) wordt betaald vanuit de Zorgverzekeringswet, via contracten bij de zorgverzekeraars en uitgevoerd door instellingen voor volwassenen GGZ of zelfstandig gevestigde behandelaren.
Begeleiding vanuit de jeugdhulpverlening wordt op de volgende manier gefinancierd:
Sinds de invoering van de Jeugdwet (2015) zijn gemeenten volledig verantwoordelijk voor de organisatie, toegang en financiering van jeugdhulp. Dit betekent dat begeleidingstrajecten – zoals ambulante hulp, intensieve thuisbegeleiding, jeugd‑GGZ of residentiële zorg – vanuit gemeentelijke budgetten worden betaald. De Jeugdwet verplicht gemeenten om passende jeugdhulp beschikbaar te stellen en in te zetten wanneer dat nodig is.
Een deel van de bekostiging loopt via:
- Collectieve voorzieningen (bijv. wijkteams, preventieve ondersteuning)
- Individuele jeugdhulpbeschikkingen (maatwerk voor een jongere)
- Subsidies aan jeugdhulpaanbieders, waarbij onder meer een sluitende begroting verplicht is en minimaal 75% van de subsidie direct aan jongeren moet worden besteed.
Daarnaast financieren gemeenten sinds 2015 ook de jeugd‑GGZ vanuit hetzelfde budget.
Startmoment van behandeling
Ten aanzien van het startmoment van behandeling adviseert Drakentemmers-trainer en GZ-psycholoog Marieke Zeeman om, zodra de directe veiligheid is bereikt, zo snel mogelijk te starten met behandelen en niet te wachten tot er sprake is van stabiele veiligheid. Traumabehandeling kan namelijk juist bijdragen aan het realiseren van stabiele veiligheid en duurzaam herstel. Dat betekent niet dat alle behandelvormen direct ingezet kunnen worden. Wel kan bijvoorbeeld gestart worden met een zorgvuldige indicatiestelling, psycho-educatie en het gericht behandelen van de meest intrusieve herinneringen, bijvoorbeeld met EMDR.
Hoe past zo snel mogelijk behandelen binnen de visie van Van Arum en Vogtländer?
Binnen de visie van Van Arum en Vogtländer staat directe veiligheid altijd voorop. Vanuit die basis wordt vervolgens risicogestuurd en herstelgericht gewerkt. Zo snel mogelijk behandelen past binnen deze visie, mits de directe veiligheid is gewaarborgd. In de vrouwenopvang is die directe veiligheid doorgaans aanwezig, waardoor daar snel met behandeling kan worden gestart. Voor MDA++-gezinnen geldt dat eerst de directe veiligheid gerealiseerd moet zijn voordat behandeling kan beginnen. Tegelijkertijd vraagt dit altijd om maatwerk: het starten van risicogestuurde zorg kan in sommige situaties juist nodig zijn om de directe veiligheid verder te helpen realiseren.